Dijital Dönüşüm Sürecinde Spor Bilimleri: Yapay Zekâ Perspektifi

Günümüzün ileri teknoloji temelli toplumlarında yapay zekâ (YZ), bireylerin gündelik yaşam pratiklerinden profesyonel alanlara kadar geniş bir etki alanı oluşturmakta ve bu dönüşüm spor bilimleri ile spor endüstrisini de doğrudan etkilemektedir. Özellikle antrenman planlaması, performans analizi ve sporcu sağlığının korunması gibi kritik süreçlerde kullanılan yapay zekâ tabanlı sistemler; mobil antrenman asistanları, fitness ve beslenme uygulamaları ile giyilebilir teknolojiler aracılığıyla sporcular ve antrenörler için vazgeçilmez araçlar hâline gelmiştir (Ramkumar ve diğ., 2021). Futbol, basketbol, voleybol ve hentbol gibi takım sporlarında yaygın olarak kullanılan bu teknolojiler, büyük veri analizi sayesinde sporcuların hareket örüntülerini inceleyerek performans gelişimini desteklemekte ve sakatlık risklerinin öngörülmesine olanak tanımaktadır (Li & Xu, 2021). Bununla birlikte yapay zekâ, yalnızca performans odaklı bir araç olarak değil; hakem kararlarının nesnelleştirilmesi, izleyici deneyiminin iyileştirilmesi ve organizasyonel süreçlerin daha adil ve şeffaf biçimde yürütülmesi açısından da önemli katkılar sunmaktadır (Wei ve diğ., 2021). Eğitim boyutunda ise yapay zekânın beden eğitimi derslerine entegre edilmesi, öğretme-öğrenme süreçlerini kişiselleştirerek hem öğretmenler hem de öğrenciler açısından verimliliği artırmaktadır (Yang ve diğ., 2020). Simülasyonlar ve tahmine dayalı algoritmalar yoluyla geliştirilen yapay zekâ uygulamaları, sporcuların fiziksel ve zihinsel yüklenmelerini optimize etmekte, kişiye özgü antrenman ve beslenme programlarının oluşturulmasını mümkün kılmaktadır (Nadikattu, 2020). Bu bağlamda yapay zekâ, spor bilimlerinde destekleyici bir unsur olmanın ötesinde, sporun yapısal dönüşümünü yönlendiren stratejik bir teknoloji olarak değerlendirilmektedir. Alan yazında bu teknolojilerin spor bilimlerine katkılarını ele alan çalışmaların sınırlı olması, yapay zekânın sunduğu potansiyelin daha kapsamlı ve disiplinler arası araştırmalarla incelenmesi gerektiğini göstermekte; etik kullanım, veri güvenliği ve insan odaklı entegrasyon konularını gelecekteki çalışmalar için önemli gündem maddeleri hâline getirmektedir.

Kaynakça

Li, B., & Xu, X. (2021). Application of artificial intelligence in basketball sport. Journal of Education, Health and Sport, 11(7), 54–67. https://doi.org/10.12775/JEHS.2021.11.07.005

Nadikattu, R. R. (2020). Implementation of new ways of artificial intelligence in sports. Journal of Xidian University, 14(5), 5983–5997. https://doi.org/10.37896/jxu14.5/649

Ramkumar, P. N., Luu, B. C., Haeberle, H. S., Karnuta, J. M., Nwachukwu, B. U., & Williams, R. J. (2022). Sports medicine and artificial intelligence: A primer. The American Journal of Sports Medicine, 50(4), 1166–1174.

Wei, S., Huang, P., Li, R., Liu, Z., & Zou, Y. (2021). Exploring the application of artificial intelligence in sports training: A case study approach. Complexity, 2021, Article ID 4658937. https://doi.org/10.1155/2021/4658937

Yang, D., Oh, E.-S., & Wang, Y. (2020). Hybrid physical education teaching and curriculum design based on a voice interactive artificial intelligence educational robot. Sustainability, 12(19), Article 8000. https://doi.org/10.3390/su12198000